Biotechnologia w pszczelarskiej prewencji weterynaryjnej: skuteczne wdrożenie polskiego rozwiązania na zgnilca amerykańskiego

Doktor nauk weterynaryjnych Piotr Nowotnik, absolwent @UPWr Doctoral School / Szkoła Doktorska UPWr z wykształcenia jest biotechnologiem i specjalistą mikrobiologiem. W swojej karierze naukowo-zawodowej już od początku lat akademickich w @Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie zajmował się badaniem zjawiska przeciwdrobnoustrojowości i poszukiwaniem nowych substancji czynnych w ograniczaniu i biokontroli patogenów.

Od kilku lat jego obiektem zainteresowań naukowych jest monitorowanie oporności środowiskowej drobnoustrojów i wykorzystywanie metabolitów funkcjonalnych w tym bakteriocyn do tworzenia farmakobiotyków. Widząc niewykorzystany potencjał biotechnologii i mikrobiologii w medycynie weterynaryjnej a także pogłębiające się problemy zdrowotne i zakażenia bakteryjne u zwierząt gospodarskich podjął decyzję o opracowaniu biotyków najnowszej generacji do zastosowania w prewencji weterynaryjnej.

W ramach doktoratu wdrożeniowego we współpracy z firmą @ProBiotics Polska, w której jest Dyrektorem ds. Badań i Rozwoju opracował pierwszy w Europie preparat metaboliczny – synbiotyczny o nazwie APIBIOTIC o podwyższonym potencjale przeciwdrobnoustrojowym, zmniejszającym presję bakterii Paenibacillus larvae na fizjologiczny mikrobiom larw rodzin pszczelich, przerywając w ten sposób łańcuch zakażeń i częstotliwość występowania ognisk zgnilca amerykańskiego w pasiekach.

Jako jedyny w Polsce uzyskał zgodę Głównego Lekarza Weterynarii i pozytywną opinię Państwowego Instytutu Weterynarii w Puławach na przeprowadzanie w latach 2019-2025 badań terenowych. Specjalna, fermentowana formuła preparatu, stosowana w formie profilaktycznej przez pszczelarzy, zawiera 6 killerowych szczepów probiotycznych pozyskanych z mikrobiomu zdrowych rodzin pszczelich i 14 komponentów roślinnych o antagonistycznym działaniu wobec Paenibacillus larvae. Piotr Nowotnik, swoją pracę doktorską obronił 20 stycznia 2026 roku z wyróżnieniem. ApiBiotic posiada rekomendację Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, informacja o udziale UPWr w
opracowaniu produktu zawarta jest na etykiecie wyrobu.

Preparat wykazuje silne działanie przeciwdrobnoustrojowe potwierdzone licznymi analizami laboratoryjnymi z użyciem światowych protokołów badawczych EUCAST, VetCAST i CLSI a także poparte jest wynikami z badań terenowych z udziałem 981 rodzin pszczelich. Ponadto udowodniono działanie immunostymulujące preparatu, który wymusza na organizmie pszczół reakcję układu odpornościowego, poprzez wytwarzanie w hemolimfie owadów dodatkowych związków protekcyjnych i blokujących namnażanie się i transmisję bakterii patogennej odpowiedzialnej za zgnilec amerykański. Preparat nie wykazuje toksyczności, jest bezpieczny dla pszczół i konsumenta produktów pszczelich. Wyraźnie uszczelnia holobiont rodziny pszczelej, odbudowując mikrobiom larw i dorosłych osobników pszczół.

Przykładem tego działania jest podnoszenie liczebności probiotycznych bakterii w ulu nawet o 6 cykli logarytmicznych, po zastosowaniu preparatu. Doskonale nadaje się do prewencji weterynaryjnej i metafilaktyki. Jego działanie poparte jest badaniami w oparciu o modele Evidence Based Veterinary Medicine i Evidence Based Management. Preparat można podawać do pokarmu pszczelego, lub aplikować poprzez polewanie uliczek międzyramkowych i oprysk plastrów
gniazdowych.

Opiekę promotorską sprawował Pan Profesor dr hab. Paweł Chorbiński z @Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Praca doktorska oraz realizacja poszczególnych etapów wspierana była przez Pana Profesora dr hab. Pawła Migdała z @Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i Pana Doktora Bogusława Górskiego z firmy @ProBiotics Polska. Dużą rolę w opracowaniu protokołów badawczych i badaniach kontroli jakości a także w przygotowywaniu szczepów bakteryjnych do produkcji odegrał Zespół Mikrobiologów z Instytutu Technologii Mikrobiologicznych w Turku. Doktor Piotr Nowotnik planuje teraz opracować kolejne, spersonalizowane, celowane preparaty mikrobiologiczne o podwyższonej zawartości metabolitów z możliwością zastosowania u innych gatunków zwierząt gospodarskich. Wyrób można zakupić u dystrybutorów ProBiotics Polska.