Wprowadzenie:

Dlaczego pies mlaska? Siedem najczęstszych powodów mlaskania

Dlaczego pies mlaska? Czego dowiesz się z artykułu

Czy odnosisz wrażenie, że Twój pies ciągle mlaska? Zastanawiasz się, czy to normalne? Mlaskanie u psa może być zwykłym odruchem towarzyszącym połykaniu pokarmu lub oznaką problemów zdrowotnych. Sprawdź, kiedy mlaskanie u czworonoga jest wskazaniem do wizyty w klinice weterynaryjnej.

W poniższym materiale znajdziesz wszystkie powody mlaskania u psa: od zupełnie naturalnych (podczas połykania karmy, przez sen), przez behawioralne (stres), aż po medyczne (refluks, choroby jamy ustnej, nudności). Nauczysz się również rozpoznawać symptomy chorobowe, wymagające konsultacji weterynaryjnej oraz poznasz sposoby radzenia sobie z problemem, w zależności od przyczyny.

Czym właściwie jest mlaskanie u psa?

Mlaskanie u psa powstaje podczas charakterystycznych ruchów języka i pyska tworząc dźwięki przypominające cmokanie.

Mlaskanie może występować jako pojedyncze odgłosy lub ciąg dźwięków. Czasami może towarzyszyć mu oblizywanie lub ślinienie się. Mlaskanie psa jest szczególnie wyraźne w ciszy nocnej lub gdy w domu panuje spokój.

Normalne przyczyny mlaskania – kiedy nie ma powodu do niepokoju?

Mlaskanie u psa może wystąpić tuż przed jedzeniem, gdy zwierzak z ekscytacją czeka na swoją porcję karmy oraz tuż po zjedzeniu posiłku. Może też zdarzyć lub podczas snu i marzeń sennych (faza REM). Wymienione sytuacje nie powinny budzić niepokoju opiekuna.

Mlaskanie po jedzeniu

Charakterystyczne ruchy języka i pyska występujące tuż po jedzeniu są jak najbardziej naturalnym odruchem i mają za zadanie oczyścić jamę ustną z resztek pokarmu. Mlaskanie służy wtedy do usunięcia przyklejonych do podniebienia pozostałości karmy. Czynność tę pies może powtarzać intensywnie przez kilka minut od zakończenia posiłku.

Sytuacja nie powinna niepokoić opiekuna, jeśli trwa nie dłużej niż 5 – 10 minut od jedzenia, pies jest aktywny, w dobrej kondycji nie wykazuje podejrzanych objawów.

Mlaskanie podczas snu

Psy śnią, podobnie jak ludzie. Podczas głębokiej fazy snu REM mogą wystąpić ruchy języka, skowyt, pisk, co odzwierciedla marzenia senne zwierzęcia. Mlaskanie podczas snu najprawdopodobniej oznacza, iż psu śni się posiłek lub przysmaki.

Odruch ssania u szczeniąt

Szczenięta, młode psy lub niektóre dorosłe osobniki wykonują czynność mlaskania jako pozostałość po odruchu ssania mleka matki.

Szczególnie widoczne jest to u psich maluchów (4 – 6 miesięcy życia). Odruch ten, oprócz dostarczania mleka matki ma działanie uspokajające i wspomagające zasypianie. Zwykle zanika w okresie dorastania.

Zadowolenie i relaksacja

Charakterystyczne ruchy języka i pyska u psa mogą towarzyszyć zwierzęciu, gdy jest głaskane i przytulane przez opiekuna. Oznaczają, że pies jest zadowolony, uspokojony i czuje się bezpiecznie w towarzystwie człowieka. To wyraz zaufania zwierzęcia i komfortu psychicznego.

Jeśli Twój pies mlaska, gdy go głaszczesz lub przytulasz, widzisz, że jest zrelaksowany i spokojny, nie masz powodów do niepokoju.

Behawioralne przyczyny mlaskania – język stresu i niepokoju

Mlaskanie u psa może też być sygnałem komunikacyjnych, informacją dla otoczenia, że pies próbuje poradzić sobie ze stresem i niepokojem. To tak zwane sygnały uspokajające (z ang. calming signals).

To ważna wskazówka behawioralna dla opiekuna czworonoga.

Jakie informacje pies może komunikować w ten sposób?

• „Czuję się niepewnie”
• „Nie chcę konfliktu”
• „To dla mnie za duże napięcie”
• „Proszę, uspokój się”

Sygnałom uspokajającym u psa może towarzyszyć wtedy:

• ziewanie
• oblizywanie nosa i pyska
• odwracanie głowy na bok
• unikanie kontaktu wzrokowego
• pokładanie się na podłożu
• powolne ruchy
• podwinięcie ogona
• pokazywanie białek oczu

Mlaskanie jako reakcja na stres i lęk

Mlaskanie jako reakcja na sytuację stresującą może wystąpić, gdy pies:

• jest z wizytą u weterynarza (oczekiwanie, badanie)
• przeprowadza się do nowego domu
• spotyka się z nieznaną osobą lub psem, który wzbudza w nim niepokój
• podczas głośnych dźwięków – wystrzały, fajerwerki, prace remontowe, grzmot burzy
• jest zbyt intensywnie głaskany (szczególnie przez dzieci)
• podczas czynności kąpania, szczotkowania, obcinania pazurów
• spotyka się z dominującym osobnikiem (psem)
• ma podawane leki
• wśród tłumu ludzi, w chaosie, zbytnim gwarze
• ma zakładany kaganiec czy szelki
• pierwszy raz jedzie samochodem lub gdy jazda autem przyprawia go o lęk

Jak rozpoznać mlaskanie na tle nerwowym?

• pojawia się w konkretnych, stresujących psa sytuacjach
• towarzyszy mu ogólny niepokój (cofanie się psa, drżenie ciała)
• pies oblizuje nos i pysk
• oznaki ustępują, gdy zanika stresujący psa bodziec

Pamiętaj, mlaskanie u psa może być sposobem samoregulacji emocjonalnej zwierzęcia.

Mlaskanie jako sygnał poddania i unikania konfliktu

Pies mlaskaniem może komunikować, iż nie chce konfliktu z innym osobnikiem (pies, człowiek) i nie stanowi dla niego zagrożenia.

Ten rodzaj komunikatu pies może wysyłać wobec innego, większego lub stanowiącego dla niego zagrożenie osobnika. Inaczej mówiąc: „Nie szukam walki, nie jestem w nastroju do awantury”.

Mlaskanie u psa może być również próbą poinformowania opiekuna, używającego surowego tonu wobec psa, że zrozumiał, co źle zrobił lub że się go boi.

Nerwowe przełykanie śliny u psa może też być prośbą o stworzenie mu większej przestrzeni lub komfortu osobistego (podczas zbyt intensywnej zabawy dziecka z psem).

Medyczne przyczyny mlaskania – kiedy to objaw choroby?

Sporadyczne mlaskanie u psa nie powinno budzić niepokoju opiekuna, lecz gdy takie zachowanie się przedłuża, zdarza często i towarzyszą mu inne objawy, należy rozważyć wizytę u weterynarza, gdyż może być to symptom schorzenia.

Choroby i problemy jamy ustnej

Schorzenia stomatologiczne to jeden z najczęstszych medycznych powodów mlaskania u psa.

Najczęściej występujące problemy jamy ustnej u psa:

Zapalenie dziąseł:

• opuchnięte, krwawiące dziąsła, bolesne przy dotyku
• wrażliwość ze strony dziąseł, zwłaszcza przy spożywaniu twardej karmy
• nieprzyjemny zapach jamy ustnej

Kamień nazębny:

• żółto-brązowy nalot na zębach
• prowadzi do stanów zapalnych dziąseł
• może spowodować utratę zębów
• nasilający się ból

Zęby złamane lub stan próchniczy zębów:

• wyeksponowana miazga zęba (widoczny różowy kolor)
• silny ból
• ropień jamy ustnej

Ciało obce w pysku:

• patyk, kawałek twardej karmy pomiędzy zębami
• nitka, włókno, ścięgno owinięte wokół zęba
• ostre źdźbło trawy

Owrzodzenie jamy ustnej:

• bolesne miejsca na dziąsłach, języku, we wnętrzu jamy ustnej
• jeden z objawów chorób autoimmunologicznych

Dodatkowe symptomy problemów stomatologicznych:

• trudności z gryzieniem, przełykaniem
• upuszczanie kęsów z pyska podczas jedzenia
• nadmierne ślinienie się
• krew w ślinie
• uporczywe ocieranie pyska łapą
• bolesna wokalizacja
• niechęć do żucia
• żucie wyłącznie jedną stroną pyska (by uniknąć podrażnienia bolesnego miejsca)

Nudności i problemy żołądkowe

Mlaskanie u psa może być spowodowane przygotowaniami organizmu psa do wymiotów. To nadmiar śliny, który ma ułatwić zwrócenie treści pokarmowej.

Dlaczego pies mlaska, gdy ma mdłości?

• większa ilość śliny w pysku ma ochronić wnętrze pyska, gardło i przełyk przed kontaktem z kwasem żołądkowym
• mlaskanie pomaga w połknięciu nadmiaru śliny
• często poprzedza wymioty (od kilku minut do kilku godzin)

Przyczyny nudności u psów:

Problemy żołądkowo-jelitowe:

• zapalenie żołądka
• zatrucie pokarmowe
• zapalenie trzustki
• niedrożność jelit (np. po spożyciu czegoś niejadalnego)

Infekcje i pasożyty:

• parwowiroza (szczególnie u szczeniąt)
• endopasożyty (robaki jelitowe)
• infekcje bakteryjne

Inne przyczyny:

• infekcje układu moczowego i wątroby
• cukrzyca
• reakcja na lekoterapię
• alergie i nietolerancje pokarmowe

Symptomy towarzyszące nudnościom:

• nadmierne ślinienie się
• głośne, gwałtowne przełykanie
• kompulsywne spożywanie trawy
• gwałtowne oblizywanie koców, miękkich części mebli, posłania
• wymioty lub próby wymiotów
• niechęć do jedzenia
• biegunki lub zaparcia
• ospałość, niechęć do ruchu

Refluks żołądkowy GERD

Refluks żołądkowy to cofanie się treści żołądkowej do przełyku powodując stany zapalne. Kwas żołądkowy wywołuje silny dyskomfort i pieczenie.

Nadprodukcja śliny łagodzi przykre doznania z przełyku, a pies w widoczny sposób mlaska i przełyka, próbując sobie pomóc w trudnej sytuacji.

Incydenty refluksu nasilają się:

• wieczorem i w nocy (gdy pies leży)
• po posiłkach
• po intensywnym wysiłku, zwłaszcza, gdy minęło niewiele czasu od ostatniego posiłku
• u zwierząt z nadwagą

Charakterystyczne objawy refluksu:

• gwałtowne, intensywne mlaskanie (szczególnie w nocy, wieczorem, po długim leżeniu)
• głośne połykanie, przełykanie śliny
• beknięcia, głośne odgłosy z brzucha psa
• zrywanie się z posłania
• odmowa spożywania posiłków
• kompulsywne spożywanie trawy
• drażliwość, niemożność odpoczywania

Jak pomóc psu z refluksem (wyłącznie pod nadzorem weterynarza!)?

• mniejsze, ale częściej podawane porcje posiłków (trzy zamiast dwóch)
• ostatni posiłek podawany nie później niż 3 godziny przed snem
• używanie miski spowalniającej spożywanie pokarmu przez psa
• usytuowanie miski wyżej niż na podłodze
• podawanie leków obniżających kwasowość
• lekkostrawna karma

Zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki to poważna, często nagła i bolesna choroba, podczas której enzymy trawienne produkowane przez ten organ ulegają w nim aktywacji, zamiast w jelitach. Prowadzi to do „samotrawienia” trzustki, stanów zapalnych tkanek i uszkodzenia narządów. Pies odczuwa silny ból i ogromny dyskomfort.

Symptomy zapalenia trzustki:

• ślinotok
• intensywne mlaskanie
• wymioty
• biegunka, luźne stolce
• niechęć do jedzenia
• ból brzucha
• charakterystyczna pozycja modlitewna (przód nisko, tył wysoko)
• gorączka
• apatia

Czynniki ryzyka:

• tłusta, ciężkostrawna dieta
• otyłość
• predyspozycje rasowe (sznaucer miniaturowy, cocker spaniel)
• stres

Choroby wątroby i nerek

Przewlekłe choroby wątroby i nerek mogą prowadzić do nagromadzenia się toksyn (moczników) we krwi, nudności, zgagi, co z kolei prowokuje psa do ślinienia się, mlaskania i nerwowego przełykania śliny.

Niewydolność nerek:

• nagromadzenie się moczników we krwi
• wymioty
• amoniakalny zapach w pysku
• odwodnienie – próba nawilżenia śliną pyska
• owrzodzenie jamy ustnej (toksyny podrażniają wnętrze pyska)

Choroby wątroby:

• niedobór witaminy B12 – problemy z trawieniem
• nadmierna produkcja kwasów żołądkowych, co prowadzi do refluksu i niestrawności
• zażółcenie błon śluzowych jamy ustnej

Padaczka i zaburzenia neurologiczne

Mlaskanie u psa może być rzadszym, lecz też często pomijanym objawem chorób neurologicznych.

Napady padaczkowe:

• niekontrolowane skurcze mięśni pyska
• powtarzalne mlaskanie, bez możliwości przerwania ze strony opiekuna
• występujące nagle i bez wyraźnej przyczyny
• wrażenie, że pies jest nieobecny uwagą
• dezorientacja

Inne zaburzenia neurologiczne:

• dystonia – niekontrolowane ruchy mięśni
• urazowe uszkodzenie mózgu
• guzy mózgu

Kiedy podejrzewać przyczynę neurologiczną?

• gdy mlaskanie u psa jest połączone z drgawkami i niekontrolowanymi ruchami ciała lub nagłą sztywnością
• przy utracie przytomności
• przy chaotycznych ruchach gałek ocznych
• przy dezorientacji po incydencie mlaskania

Jak rozpoznać przyczynę mlaskania u Twojego psa? Obserwacja kluczowych szczegółów

Poniżej przedstawiamy praktyczny przewodnik po charakterystycznych objawach towarzyszących mlaskaniu u psa, co pomoże Ci we wstępnym rozpoznaniu przyczyn tego stanu.

Kiedy pies mlaska?

• po jedzeniu – prawdopodobnie pies próbuje oczyścić wnętrze pyska
• podczas snu – marzenia senne
• w stresujących sytuacjach – sygnał uspokajający
• w nocy, rano, po dłuższym leżeniu – możliwy refluks
• bez względu na porę dnia – możliwy problem medyczny

Jak często pies mlaska?

• sporadycznie (po posiłkach) – stan normalny
• kilka razy w ciągu doby – wymaga obserwacji
• ciągle, obsesyjnie – pilna wizyta u weterynarza

Czy występują inne objawy?

• wymioty – nudności, problemy żołądkowe, możliwa inwazja pasożytów
• biegunki – infekcje, zatrucia, zapalenie trzustki
• ślinotok – zatrucia, problemy jamy ustnej, mdłości
• utrata apetytu – dolegliwości bólowe, stan chorobowy
• apatia – stan chorobowy, infekcja
• ból brzucha – niedrożność, stan zapalny, choroba układowa, zatrucie

Czy zmieniło się coś w diecie lub środowisku psa?

• nowa karma – alergia, nietolerancja, zbyt szybkie przestawienie psa na nowy rodzaj pokarmu
• dostęp do resztek ze śmietnika – zatrucie pokarmowe
• spożycie nieznanego jedzenia podczas spaceru – zatrucie pokarmowe
• stresujące zdarzenie – nowy członek rodziny, nowe zwierzę itp.
• przeprowadzka – stres adaptacyjny

Czy możesz zajrzeć do pyska?

• czerwone dziąsła – stan zapalny
• żółtawy nalot na zębach (kamień nazębny) – problem stomatologiczny
• nieprzyjemny zapach z pyska – infekcja, problem stomatologiczny
• widoczne ciało obce – do usunięcia przez opiekuna lub weterynarza

Leczenie mlaskania – w zależności od przyczyny

Wyeliminowanie nadmiernego mlaskania u psa jest ściśle uzależnione od prawidłowego rozpoznania pierwotnej przyczyny.

Problemy jamy ustnej

• usunięcie kamienia nazębnego
• usunięcie (ekstrakcja) chorego zęba
• leczenie zęba
• usunięcie złamanego zęba
• włączenie antybiotyków przy infekcjach
• aplikacja żelów przeciwzapalnych i przeciwbólowych

Nudności i refluks

• famotydyna – lek zmniejszający produkcję kwasu solnego w żołądku
• omeprazol – lek wpływający na produkcję kwasu solnego w żołądku
• maropitant – przeciwwymiotna substancja używana w weterynarii
• włączenie diety lekkostrawnej
• podawanie porcji karmy mniejszych objętościowo, lecz częściej

Zapalenie trzustki

• włączenie diety niskotłuszczowej
• leki przeciwbólowe
• zwiększenie podaży wody (również kroplówki)
• leki przeciwwymiotne
• czasami hospitalizacja

Stres i lęk

• trening behawiorystyczny
• feromony uspokajające do stosowania w domu
• suplementy uspokajające (po konsultacji z lekarzem weterynarii)
• porada behawiorysty

Pomoc w domu – co robić, gdy pies mlaska?

Działania krok po kroku:

Oceń sytuację:

• Kiedy mlaskanie wystąpiło po raz pierwszy?
• Jak często się to zdarza?
• Czy występują inne objawy (nudności, wymioty, biegunka, apatia)
• Co pies jadł w ciągu ostatnich 12 – 24 godzin? Czy jadł coś, czego nie powinien jeść?

W miarę możliwości zajrzyj do pyska psa:

• Poszukaj ciał obcych w pysku lub między zębami (patyk, źdźbło trawy, włókno)
• Sprawdź kolor dziąseł (powinny być lekko różowe; nie białe, żółte lub sine)
• Sprawdź stan zębów (czy nie są połamane, uszkodzone)
• Powąchaj oddech psa (przykry zapach może wskazywać na infekcję)

Jeśli podejrzewasz łagodne problemy żołądkowe:

• Wstrzymaj karmienie przez 12 – 24 godziny (zapewnij stały dostęp do świeżej wody)
• Po poście wskazanym powyżej podaj niewielką porcję lekkostrawnej karmy (gotowany kurczak z ryżem)
• Jeśli pies utrzymuje karmę w żołądku, kontynuuj zalecone powyżej karmienie przez następne 24 – 48 godzin
• Stopniowo wróć do poprzedniego sposobu karmienia przez 3 do 5 dni

Jeśli podejrzewasz refluks:

• Podaj wieczorną porcję karmy w zmniejszonej porcji i nie później niż 3 godziny przed snem
• Umieść miskę z karmą na podwyższeniu (zmniejszy to cofanie się kwasu żołądkowego)
• Zmień sposób karmienia (mniejsze porcje częściej podawane)
• Kup miskę spowalniającą jedzenie
• Unikaj tłustej karmy
• Po konsultacji z weterynarzem włącz leki przeciwwymiotne, obniżające produkcję kwasu solnego w żołądku

Jeśli podejrzewasz problemy behawioralne:

• Usuń stresujący psa bodziec (jeśli wiesz, co to jest)
• Zapewnij psu spokojne, odosobnione miejsce tylko dla niego
• Nie wymuszaj kontaktu (zapewnij psu ciszę i spokój)
• Po konsultacji z weterynarzem rozważ włączenie feromonów uspokajających
• Unikaj kar i surowego tonu głosu

Prowadź dziennik obserwacji:

• Notuj godziny mlaskania
• Zapisuj inne objawy, jeśli występują
• Zapisuj, co pies zjada
• Przedstaw notatki lekarzowi weterynarii (pomoże to w postawieniu właściwej diagnozy)

Zapewnij psu dostęp do świeżej wody:

• Mlaskanie może mieć podłoże w suchości wewnątrz pyska
• Woda pomoże w pokonaniu dyskomfortu
• Nie podawaj żadnych leków bez konsultacji z weterynarzem
• Pamiętaj, że powszechne leki przeciwbólowe przeznaczone dla ludzi są toksyczne dla psa

Kiedy nie próbować domowych metod?

• Jeśli występują sygnały alarmowe, wymienione powyżej (apatia, gorączka, zaburzenia koncentracji, krew w ślinie)
• Jeśli wymienione problemy dotyczą szczeniąt
• Jeśli pies choruje na choroby przewlekłe (choroby układu moczowego, endokrynologiczne)
• Jeśli mlaskanie ma charakter kompulsywny i trwa dłużej niż 48 godzin

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy mlaskanie u psa to zawsze objaw choroby?

Nie, mlaskanie może, lecz nie musi oznaczać, iż pies komunikuje stan chorobowy. Mlaskanie u psa może występować jako naturalny odruch uspokojenia sytuacji, wynikac z marzeń sennych lub być oznaką przyjemności (z kontaktu z opiekunem, przed lub po jedzeniu).

Jak odróżnić normalne mlaskanie u psa od niepokojącego?

Kluczowym czynnikiem w rozróżnieniu normalnego mlaskania u psa od symptomu chorobowego jest obserwacja i znajomość zachowania psa. Jeśli pies mlaska krótko i sporadycznie przed lub po jedzeniu albo jeśli robi to, gdy opiekun go głaszcze – oznacza to naturalne zachowanie zwierzaka. Mlaskanie u psa występuje również jako normalny odruch, gdy czworonóg próbuje rozładować niepewną dla niego sytuację podczas spotkania z nieznajomym psem czy innym człowiekiem.

Jeśli jednak mlaskanie u psa powtarza się często, trwa długo i jeśli towarzyszą mu inne symptomy (kompulsywne jedzenie trawy, wymioty, biegunki, dezorientacja, niechęć do jedzenia, apatia, gorączka, zasinienie dziąseł itp.), może to oznaczać problemy zdrowotne i konieczna jest konsultacja z weterynarzem.

Podsumowanie – dlaczego pies mlaska?

Mlaskanie u psa może mieć wiele przyczyn – od prób oczyszczenia pyska z resztek karmy, marzenia senne, odpowiedź na przyjemne doznania, oczekiwanie na jedzenie przez behawioralne (stres, lęk separacyjny), aż po związane z chorobami i wymagające interwencji weterynaryjnej.

Kluczowym czynnikiem w rozpoznaniu przyczyn mlaskania jest uważna obserwacja zachowania psa (częstotliwość mlaskania, w jakich porach i okolicznościach, czy występują inne objawy towarzyszące). Sporadyczne mlaskanie, któremu nie towarzyszą inne symptomy, nie powinny budzić niepokoju opiekuna. Jeśli jednak pies wykonuje daną czynność kompulsywnie, wymiotuje, odmawia jedzenia, jest apatyczny lub obsesyjnie zjada trawę, należy rozważyć wizytę w klinice weterynaryjnej.