Odpowiedzialna opieka nad psem to nie tylko karmienie i wychodzenie z nim na spacer. To również dbałość o jego zdrowie: szczepienia ochronne i zabezpieczanie przed pasożytami. Dlaczego należy odrobaczać psa, jak wyglądają symptomy inwazji pasożytów, jakie skutki dla zdrowia zwierzaka niesie ze sobą obecność robaków i jak działają preparaty odrobaczające – tego dowiesz się z naszego poradnika.

Tabletka na odrobaczanie psa – kompleksowy poradnik

Dlaczego odrobaczanie psa jest tak ważne?

Obecność ektopasożytów (pasożytów zewnętrznych) oraz robaków w układzie pokarmowym (endopasożytów) czworonoga niesie ze sobą dla niego poważne skutki zdrowotne.

Regularne odrobaczanie psa to skuteczna profilaktyka przed chorobami pasożytniczymi. To również forma zabezpieczenia opiekuna i jego rodziny mieszkającej z psem. Zoonozy (choroby odzwierzęce) stanowią realne niebezpieczeństwo dla ludzi, zwłaszcza dla dzieci.

Zagrożenia dla psa:

• problemy ze strony układu pokarmowego – zaparcia, biegunki, wymioty
• obniżenie odporności
• anemia, osłabienie
• spadek masy ciała pomimo normalnego apetytu
• zaburzenia wzrostu i rozwoju u szczeniąt
• pogorszenie stanu okrywy włosowej – matowienie, gubienie sierści
• zgon – w przypadku zmasowanej robaczycy u zwierząt młodych, słabszych, schorowanych

Zagrożenia dla ludzi:

• toksokaroza – choroba odzwierzęca powodowana przez pasożyta jelitowego (glistę psią, Toxocara canis lub/i glistę kocią Toxocara cati)
• tasiemczyca (wywoływana przez tasiemca Taenia, Echinococcus spp.,Dipylidium caninum ) – jaja pasożyta mogą zostać przypadkowo połknięte przez człowieka
• lamblioza – zoonoza wywoływana przez organizmy pierwotniacze atakujące czwornogi
• na choroby odzwierzęce często zapadają dzieci i młodzież – wynika to z braku wyrobionych nawyków mycia rąk, zabawy w piaskownicy, gdzie często załatwiają się zwierzęta (choroba brudnych rąk)
• larwy pasożytów po przedostaniu się do organizmu człowieka uszkadzają narządy wewnętrzne (np. oczy, mózg, wątrobę, płuca), tworzą cysty, wywołują szereg groźnych dla zdrowia człowieka skutków (np. neurologicznych, problemy trawienne, osłabienie)

Jakie pasożyty zwalczają tabletki na odrobaczanie?

Do endopasożytów (wewnętrznych) najczęściej atakujących psa zaliczamy:

• tasiemce – Echinococcus, Taenia, Dipylidium caninum
• glisty – Toxocara canis, Toxocara cati
• tęgoryjce – Ancylostomatidae caninum, Uncinaria stenocephala
• włosogłówki – Trichuris vulpis
• pierwotniaki (lamblia, giardia)- Giardia intestinalis

Leczenie robaczycy u psa polega między innymi na podaniu zwierzakowi specjalistycznych preparatów odrobaczających (tabletki do rozgryzania, pasty, krople spot-on).

Jak działa tabletka na odrobaczanie?

Tabletka na odrobaczanie psa do podania doustnego, w zależności od rodzaju pasożyta ma działanie wprost zabójcze lub paraliżujące jego układ komórkowy/nerwowy/mięśniowy.

Działanie preparatu odrobaczającego krok po kroku:

• aplikacja tabletki na odrobaczanie – ukryta w smakołyku, karmie lub podana bezpośrednio do pyska psa
• lek wchłania się do przewodu pokarmowego psa
• substancje czynne docierają do miejsca bytowania pasożytów w organizmie zwierzęcia
• substancje aktywne o działaniu paraliżującym uszkadzają układ nerwowy/mięśniowy pasożyta uniemożliwiając mu poruszanie się i przyczepienie się do ścianek jelita czy innych narządów wewnętrznych zwierzaka
• substancje czynne o działaniu zabójczym niszczą komórki nerwowe robaka zatrzymując jego metabolizm i wywołując śmierć pasożyta
• martwe lub sparaliżowane pasożyty zostają w ciągu kilku dni w naturalny sposób usunięte z układu pokarmowego psa wraz z odchodami

Po jakim czasie działa tabletka?

Preparat na odrobaczanie psa działa szybko. Już w kilka godzin (dwie do czterech godzin) od podania substancje aktywne krążą w organizmie czworonoga. Pełna skuteczność leku przypada na 24 do 48 godzin od aplikacji preparatu. W tym czasie rozpoczyna się eliminacja lub paraliż pasożytów oraz pierwszy etap wydalania wraz z kałem do środowiska. Usuwanie martwych lub unieszkodliwionych robaków może trwać do 72 godzin od podania leku.

W tym czasie pies jest również objęty czasową ochroną przed zarażeniem się pasożytami wewnętrznymi. Niektóre z preparatów mogą działać ochronnie przeciwpasożytniczo od czterech do dwunastu tygodni od aplikacji.

Substancje czynne w tabletkach na odrobaczanie psa

Poniżej przedstawiamy krótki opis najczęściej stosowanych substancji czynnych leków o działaniu przeciwpasożytniczym:

• Prazykwantel – wielofunkcyjna substancja czynna pochodzenia organicznego preparatów przeciwpasożytniczych. Działa poprzez wywoływanie silnych skurczy i paraliżu mięśni pasożytów, głównie tasiemców (Echinococcus, Taenia, Dipylidium caninum) i przywr (Schistosoma).

• Pyrantel – organiczny lek przeciwpasożytniczy nakierowany na eliminację nicieni w organizmie. Oddziałuje paraliżująco na ich układ nerwowo-mięśniowy. Stosowany do eliminacji form dojrzałych i we wczesnym stadium. Nie jest skuteczny wobec otorbionych postaci pasożyta, bytującego w innych niż układ pokarmowy tkankach.

• Fenbendazol – organiczny lek o działaniu przeciwpasożytniczym. Oddziałuje na mikrotubule pasożyta, ważne struktury białkowe odpowiedzialne za podział komórkowy i transport wewnątrzkomórkowy, czym doprowadza endopasożyty do śmierci. Preparaty na bazie fenbendazolu stosowane są do eliminacji glist Toxocara cati, leonina, tasiemca Taenia taeniaformis, tegoryjca i włosogłówki.

• Milbemycyna – substancja przeciwpasożytnicza o szerokim spektrum działania. Milbemycyna wpływa na układ nerwowy pasożytów, utrudnia przekazywanie impulsów nerwowych, działa paraliżująco na mięśnie robaków. Stosowana jest zarówno do profilaktyki, jak i do zwalczania robaków sercowych Dirofilaria immitis, glisty psiej Toxocara canis, tęgoryjca Ancylostoma spp. Milbemycyna jest skuteczna również w eliminacji pasożytów zewnętrznych, takich jak świerzbowiec Sarcoptes scabei oraz nużeniec Demodex spp.

• Sarolaner – substancja czynna leków przeciwpasożytniczych, stosowanych w profilaktyce oraz zwalczaniu pasożytów zewnętrznych, takich jak pchły i kleszcze. Działa bezpośrednio na układ nerwowy ektopasożytów, blokując jego aktywność i prowadząc do paraliżu i śmierci robaków. Saloranel działa przeciwpasożytniczo do miesiąca czasu od aplikacji.

Pamiętaj, zanim podasz swojemu psu preparat na odrobaczanie, skonsultuj się z lekarzem weterynarii, zwłaszcza jeśli zwierzak przyjmuje już inne lekarstwa. Leki przeciwpasożytnicze mogą osłabiać lub znosić działanie innych leków.

Co ile należy podawać tabletkę na odrobaczanie psa?

Preparaty przeciwpasożytnicze powinno podawać się psu zgodnie z harmonogramem przygotowanym przez lekarza weterynarii. Rodzaj leków, częstotliwość i dawkowanie jest zależne bowiem od wieku psa, masy ciała, jego stanu zdrowia oraz aktywności, w jakich bierze ewentualnie udział. Oto przykładowy schemat odrobaczania psów w podziale na grupy wiekowe, warunki środowiskowe oraz styl życia.

Odrobaczanie szczeniąt

Szczenięta w wieku od 2 do 12 tygodni życia, z racji wysokiego ryzyka zakażenia się od matki (droga prenatalna i laktogenna), powinny zostać objęte intensywnych programem odrobaczania. Pierwsze dawki preparatów podaje się, gdy psie maluchy ukończą drugi, trzeci tydzień życia. Cykl powtarza się co dwa, trzy tygodnie, aż do ukończenia dwunastego tygodnia życia.

Młode psy w wieku trzech do sześciu miesięcy życia odrobacza się co miesiąc.

Odrobaczanie psów dorosłych

Psy dorosłe powyżej szóstego miesiąca życia, biorące udział w wystawach, zawodach, pracujące w służbach, biorące udział w polowaniach oraz wiejskie, biegające luzem, bez dozoru traktuje się jako zwierzęta narażone na wysokie ryzyko infestacji pasożytami.

Preparaty odrobaczające powinny przyjmować co miesiąc do trzech, w zależności od wykonywanej aktywności. Zwierzęta biorące udział w zawodach i wystawach hodowlanych powinno odrobaczać się dwa tygodnie przed i miesiąc po imprezie.

Psy dorosłe, niepracujące, nie mieszkające z innymi zwierzętami, wyprowadzane na smyczy oraz niewykonujące dodatkowych aktywności można odrobaczać rzadziej, co trzy do sześciu miesięcy na rok.

Suki ciężarne odrobacza się dwa tygodnie przed zapłodnieniem i dwa tygodnie po porodzie.

Praktyczna porada: ustaw sobie w telefonie (funkcja: kalendarz) termin odrobaczania swojego psa. Zapytaj również w klinice weterynaryjnej, czy pracownicy posługują się aplikacją pomocną w zaplanowaniu odrobaczania.

Jak podać psu tabletkę na odrobaczanie?

Oto kilka praktycznych porad, pomocnych w aplikacji psu preparatu na odrobaczanie:

• bezpośrednio do jamy ustnej zwierzęcia – najskuteczniejsza metoda
• wymieszana z karmą lub smakołykami – dopilnuj, by pies zjadł całą tabletkę!
• tabletka smakowa – łatwiejsza do podania, gdyż zwierzak przeważnie sam ją chętnie zjada

Częstym błędem popełnianym przez opiekunów dozujących preparaty odrobaczające swemu psu jest rozkruszenie tabletki, wymieszanie jej z karmą oraz brak odpowiedniego nadzoru, czy zwierzak zjadł pełną dawkę leku. Pamiętaj, że skuteczność działania preparatu zależy od przyjęcia pełnej dawki lekarstwa przez czworonoga. Leki oblicza się bowiem od wagi zwierzaka. Jeśli chcesz uniknąć ryzyka pominięcia części leku, wymieszaj tabletkę z małą ilością karmy lub przysmaków i podaj go psu z ręki.

Skutki uboczne tabletek

Preparaty odrobaczające to lekarstwa zawierające silne substancje czynne i podobnie jak inne leki, mogą wywołać u psa skutki uboczne. Najczęściej efekty uboczne są łagodne i mijają po upływie 24 do 48 godzin.

Najczęstsze skutki uboczne:

• wymioty i biegunka – układ pokarmowy usuwa intensywnie martwe pasożyty
• nadpobudliwość i bezsenność
• osłabienie, senność, apatia

Reakcje alergiczne na substancje aktywne w preparatach na odrobaczanie występują u psów rzadko.

Przeciwwskazania do przyjmowania preparatów odrobaczających:

• nadwrażliwość na substancje aktywne leków
• potwierdzona obecność robaka sercowego
• ciążą i laktacja – w zależności od rodzaju preparatu i decyzji weterynarza

Kiedy tylko obserwować, a kiedy już działać w przypadku wystąpienia skutków ubocznych leków na odrobaczanie?

• jeśli przez dwadzieścia cztery godziny od aplikacji leku występować będą u psa wymioty i biegunka, ale zwierzak wciąż będzie aktywny i w dobrej ogólnej kondycji – tylko obserwuj
• jeśli jednak problemy ze strony układu pokarmowego będą się przedłużać do czterdziestu ośmiu godzin, a pies stanie się apatyczny, straci apetyt, będzie wykazywać niechęć do picia wody i jakiejkolwiek aktywności – skontaktuj się z weterynarzem!

Kiedy skutki uboczne wymagają pilnej wizyty u weterynarza?

Oto red flagi, skutki uboczne preparatów, które powinny wzbudzić czujność opiekuna i być podstawą natychmiastowego działania – wizyty w klinice weterynaryjnej:

• obecność krwi w odchodach psa/krwawa biegunka
• krew w wymiocinach psa
• wymioty lub/i biegunka utrzymujące się ponad czterdzieści osiem godzin
• zaburzenia ze strony układu nerwowego – padaczka, drgawki, zaburzenia równowagi
• brak apetytu i chęci na picie wody wydłużający się ponad 24 godziny
• reakcje alergiczne – obrzęk pyska, trudności w oddychaniu
• silne osłabienie
• brak reakcji na bodźce

Co robić w domu po podaniu preparatu?

• Pamiętaj, że pierwsze działanie preparatu na odrobaczanie rozpoczyna się zwykle już w kilka godzin po aplikacji.

Rada: podaj psu tabletkę na odrobaczanie, gdy wiesz, że będziesz (lub inna odpowiedzialna osoba) z nim w domu. Pies może wykazywać silną chęć na spacer i załatwienie potrzeb fizjologicznych w innych niż zazwyczaj porach. Weź to pod uwagę planując godzinę podania leku.

• Obserwuj psa przez dwadzieścia cztery godziny od podania leków. Zwróć uwagę na jego zachowanie, apetyt, chęć na picie wody oraz sprawdzaj stan odchodów (czy występuje biegunka, czy widoczna jest krew w kale).

• Zapewnij psu spokój i stały dostęp do czystej wody w nieograniczonych ilościach.

• Nie panikuj, nie denerwuj się, gdy w stolcu psa zauważysz robaki. To naturalny skutek przyjęcia przez czworonoga preparatów na odrobaczanie. To znak, iż lek działa.

• Natychmiast posprzątaj odchody swojego psa do woreczka. Wrzucaj woreczki do zamkniętych śmietników, by inne zwierzęta nie miały z nimi styczności.

• Utrzymuj rygorystyczną higienę. Myj ręce (zwróć też uwagę domownikom!), by myli ręce po każdym kontakcie z psem, przedmiotami, z którymi ten ma styczność oraz przed każdym posiłkiem.

• Zastosuj terapię odrobaczającą jednocześnie wszystkim zwierzętom mieszkającym w domu. Prawdopodobieństwo, iż też są zarażone pasożytami jest ogromne.

Badanie kału jako alternatywa dla rutynowego odrobaczania

Jeśli Twój pies należy do zwierząt wykazujących niskie ryzyko zarażenia robaczycą, możesz w inny sposób zapewnić mu bezpieczeństwo przed inwazją pasożytów. Możesz zamiast profilaktycznego podawania psu preparatów odrobaczających, poddawać regularnie jego odchody analizie laboratoryjnej.

Zalety regularnego badania kału:

• brak efektów ubocznych stosowanych leków na odrobaczanie
• metoda ograniczająca zanieczyszczenie środowiska naturalnego odpadami medycznymi
• sposób bezpieczniejszy dla psa
• metoda pozwalająca w dokładny sposób rozpoznanie rodzaju pasożyta

Ograniczenia tej metody:

• brak pewności, iż w badanej próbce znajduje się pasożyt (różny czas cyklu rozwojowego robaków to również widoczna lub nie jego obecność w odchodach zwierzaka)
• konieczne jest zachowanie regularności badania kału, by zapewnić skuteczność metody
• koszt badania kału zwykle przewyższa koszt zakupu tabletki na odrobaczanie

Kiedy warto zastosować metodę systematycznego badania laboratoryjnego kału psa zamiast podawania mu tabletek na odrobaczanie?

Badanie kału stosuje się u częściej u psów niewychodzących, zwierząt nadwrażliwych na substancje czynne leków, starszych, schorowanych lub o wrażliwym układzie pokarmowym.

Często zadawane pytania (FAQ)

Po jakim czasie działa tabletka na odrobaczanie psa?

Tabletka na odrobaczanie psa działa już kilka godzin po aplikacji, ale pełen zakres jej działania przypada na 24 do 48 godzin od podania.

Ile kosztuje tabletka na odrobaczanie psa?

Cena preparatu na odrobaczenie zależna jest między innymi od wagi psa. Im cięższy, większy pies, tym więcej preparatu należy podać, a co za tym idzie – cena odrobaczania rośnie.

Czy mogę kupić tabletkę dla psa bez recepty?

Tak, niektóre preparaty na odrobaczanie można zakupić bez recepty, lecz sugerujemy zrobić to jednak po konsultacji z weterynarzem. Specjalista pomoże dobrać odpowiedni lek do wieku, wagi oraz stylu życia zwierzaka.

Podsumowanie

Regularne odrobaczanie psa, zgodne z jego wiekiem, stanem zdrowia, wymaganiami specjalnymi i aktywnością to podstawa długiego, zdrowego życia zwierzaka. To również parasol bezpieczeństwa dla Ciebie i członków Twojej rodziny, gdyż zapewni Wam spokój i zdrowie, niezagrożone ryzykiem infestacji pasożytami odzwierzęcymi.

Pamiętaj, by odrobaczać psa w porozumieniu z lekarzem weterynarii, gdyż to specjalista ma odpowiednią wiedzę i doświadczenie w zwalczaniu pasożytów.