Biegunka u kota – przyczyny, objawy i leczenie

Biegunka u kota może, choć nie musi oznaczać, iż ze zdrowiem czworonoga dzieje się coś niepokojącego. Jak rozpoznać, czy biegunka to symptom choroby? Odpowiedzi znajdziesz z dalszej części materiału. Zapraszamy do lektury!

Spis treści:

Biegunka u kota – powszechny problem zdrowotny

Biegunka u kota to jeden z bardziej powszechnych problemów, z jakim zgłaszają się opiekunowie ze swymi podopiecznymi do poradni weterynaryjnej. Rozwolnienie u kota może mieć charakter przejściowy, wynikający przykładowo z błędów w żywieniu czworonoga lub też być sygnałem ostrzegawczym, oznaką poważniejszych problemów ze zdrowiem zwierzaka, wymagających szybkiej reakcji i wsparcia lekarza weterynarii.

Rodzaje biegunek

Codzienna opieka nad kotem to między innymi dbanie o higienę jego kuwety. To również okazja, by zaobserwować ewentualne zmiany w wyglądzie  odchodów pupila. Wszelkie odstępstwa od od normy w tym zakresie powinny skłonić opiekuna do bacznej obserwacji zachowania kota.

Jakie są różnice między normalnym stolcem u kota a biegunką?

Stolec u zdrowego kota ma kształt uformowany, lekko wilgotny. Poziom wilgoci odchodów może się różnić w zależności od rodzaju podawanej kotu karmy.  Zwierzęta karmione suchą karmą będą wypróżniać odchodami twardszymi i bardziej suchymi niż te karmione karmą mokrą. Stolec oddawany jest kilka razy dziennie, ale nie częściej niż pięć, sześć razy. Wypróżnieniom u zdrowego kota nie towarzyszą żadne niepokojące objawy.

Cechy stolca kota cierpiącego na biegunkę:

• Wodnisty, śluzowaty stolec
• Krew w odchodach
• Zwiększona częstotliwość wypróżniania się – częściej niż pięć, sześć razy dziennie
• Przykry, odbiegający od normy zapach
• Załatwianie się poza kuwetą
• Wymioty
• Zmiany w zachowaniu: wokalizacja przy wypróżniania się, niechęć do jedzenia, picia, zabawy, apatia, gorączka, zaniedbania w codziennej pielęgnacji sierści

Biegunka u kota może przybrać różną formę, w zależności od jej wyglądu (konsystencji), długości trwania, częstotliwości występowania oraz zespołu objawów towarzyszących.

Typy biegunki u kota ze względu na czas jej trwania:

• Postać ostra (przemijająca) – czas trwania krótszy niż dwa tygodnie
• Postać uporczywa – trwająca od dwóch do trzech tygodni
• Postać przewlekła (nawracająca) – czas trwania dłużej niż trzy tygodnie

Biegunka u kota przyczyny – co może ją wywołać?

Rozróżniamy cztery główne przyczyny biegunki u kota:

Przyczyny żywieniowe (biegunka dietozależna)

• Błędy popełniane przy zmiany karmy – zmiana rodzaju pokarmu dla kota powinna odbywać się powoli. Zmianę należy dokonywać stopniowo, mieszając starą karmę z nową przez kilka dni.
• Karmienie kota resztkami ze stołu – kot nie powinien jeść pokarmu przeznaczonego dla ludzi, między innymi z uwagi na niestrawne komponenty lub/i przyprawy dodawane do dań. Niektóre z naszych produktów spożywczych są wprost toksyczne dla kota lub też posiadają potencjał wywołania niestrawności (biegunka). Częstym błędem żywieniowym jest podawanie kotu mleka lub produktów zawierających laktozę. Dorosły kot nie posiada enzymów metabolizujących laktozę i może cierpieć na rozwolnienie.
• Alergia pokarmowa – nadwrażliwość układu immunologicznego zwierzaka na alergen zawarty w pokarmie jest jedną z częstych przyczyn biegunki u kota.
• Spożycie przez kota produktów zepsutych, niejadalnych i trujących – przykłady: tabletka leżącą na podłodze może skłonić zwierzę do ciekawości, zabawy i zjedzenia; zjedzenie liścia toksycznej dla kota rośliny doniczkowej bądź ogrodowej; zjedzenie elementów zabawki; karmienie kotów wolno żyjących zjełczałym jedzeniem itp.

Inwazja pasożytów

Biegunka jest jednym z głównych objawów obecności pasożytów wewnętrznych w przewodzie pokarmowym kota. Inwazja endopasożytów (robaków jelitowych) wywołuje u zwierzaka szereg symptomów, takich jak wspomniane wcześniej rozwolnienie, ale też wymioty, kaszel, niechęć do jedzenia (lub nadmierny apetyt, niewspółmierny do dotychczasowego), wzdęcie brzucha, pogorszenie stanu okrywy włosowej, zaburzenia rozwoju u młodych kociąt.

Rodzaje robaków jelitowych u kota:

• glisty
• tasiemce
• tęgoryjce
• włosogłówki
• organizmy pierwotniacze – lamblie i giardia

Stres i czynniki psychologiczne

Kot jest zwierzęciem o delikatnej równowadze emocjonalnej. Silny stres może wywołać u tego czworonoga symptomy behawioralne, do których zaliczyć można:

• załatwianie potrzeb fizjologicznych poza kuwetą
• ukrywanie się, wycofywanie
• ataki agresji
• wokalizacja
• wydrapywanie sobie ran, nadmierne wylizywanie sierści

oraz symptomy fizyczne, takie jak:

• brak apetytu
• problemy ze strony układu pokarmowego: biegunki i wymioty
• intensywne wypadanie sierści

Czynniki stresujące dla kota to między innymi:

• długa nieobecność opiekuna
• nuda
• narodziny dziecka w rodzinie, w której zwierzak mieszka
• zbyt mała odległość kuwety od misek z jedzeniem czy piciem
• zaniedbania w czystości kuwety
• adopcja kolejnego zwierzęcia
• za duża ilość zwierząt w domu
• zbyt głośna impreza

Choroby przewlekłe

Biegunka u kota jest jednym z możliwych objawów toczącego się procesu chorobowego o podłożu bakteryjnym, wirusowym, nowotworowym lub też związanym z zaburzeniami metabolicznymi i autoimmunologicznymi. Zaliczamy do nich takie schorzenia jak:

• epidemiczna biegunka kotów (parwowiroza)
• koronawirus kotów (FCoV)
• wirus kociej białaczki (FeLV)
• wirus niedoboru odporności kotów (FIV)
• salmonelloza
• campylobakterioza
• zapalenie trzustki
• zaburzenia funkcjonowania układu endokrynologicznego
• choroby zapalne jelit
• zaburzenia pracy nerek
• choroby nowotworowe

Uwaga! Przejściową biegunkę u kota może wywołać podanie preparatu na odrobaczanie. Jest to jeden z potencjalnych, łagodnych, ubocznych skutków leków zabezpieczających czworonoga przed inwazją robaków jelitowych.

Objawy biegunki – kiedy do weterynarza?

Biegunka, podobnie jak kaszel czy wymioty jest jednym z naturalnych, automatycznych mechanizmów obronnych organizmu, których celem jest szybkie usunięcie niepożądanych dla zdrowia wirusów, bakterii czy obcych składników. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż rozwolnienie jest jednym z częstych symptomów chorobowych. Jak odróżnić jedno od drugiego? Kiedy udać się z kotem do lekarza weterynarii?

Sygnały ostrzegawcze, red flagi, które powinny skłonić opiekuna do szybkiej reakcji:

• luźne, wodniste, rzadkie stolce
• krew, śluz w kale, ciemne, nietypowe zabarwienie stolca
• ciemne zabarwienie moczu, niewielka ilość oddawanego moczu (skąpomocz)
• niechęć do picia (odwodnienie!) i jedzenia
• apatia, niechęć do ruchu i zabawy
• osłabienie, zataczanie się, problemy z utrzymaniem równowagi
• unikanie kontaktu z opiekunem
• wymioty trwające dłużej niż dwanaście godzin i biegunka przedłużająca się do czterdziestu ośmiu godzin
• ból odczuwany przez kota podczas wypróżniania się (głośna wokalizacja, niepokój przy kuwecie)
• tkliwość powłok brzusznych
• gorączka
• ciężki oddech, dyszenie
• utrata masy ciała

Jak rozpoznać, że biegunka u kota to poważny problem?

Pamiętaj, jeśli zauważyłeś/aś u kota biegunkę, a ponadto występują u niego wymioty, niechęć do picia czy krew w stolcu, udaj się natychmiast z czworonogiem do kliniki weterynaryjnej!

Jak pomóc kotu, gdy ma biegunkę? Domowe sposoby

Jeśli jednak ogólny stan kota cierpiącego na biegunkę nie budzi niepokoju i nie występują wymienione przez nas wcześniej groźne symptomy towarzyszące, możesz pomóc swemu zwierzakowi, stosując proste środki domowe oraz zapewniając pupilowi jak najlepsze przy jego złym samopoczuciu warunki.

Przy łagodnej postaci biegunki u kota zastosuj:

• kilkugodzinny post – nie dotyczy kociąt
• lekkostrawny pokarm – przykład: gotowany, niedoprawiony, przestudzony kurczak
• częste posiłki o niewielkiej ilości
• stały dostęp do świeżej wody
• ciepło, cisza i spokój

Probiotyki, błonnik i wsparcie suplementacyjne

U kota zmagającego się z biegunką należy rozważyć podanie probiotyków i suplementów z błonnikiem, by przywrócić naturalną równowagę flory bakteryjnej układu pokarmowego oraz unormować kształt stolca.

Do probiotyków, suplementów wspierających odbudowę mikroflory jelitowej zaliczyć można:

• Probiotyki: FortiFlora, Proviable-DC, Saccharomyces boulardii
• Błonnik: dynia, łuski babki płesznik, kora wiązu
• Płynoterapia: szczególnie wskazana u kociąt i seniorów

Dieta dla kota przy biegunce

Kot cierpiący na biegunkę powinien zostać objęty dobrze przyswajalną dietą łącząc ją z nawodnieniem organizmu. Plan postępowania w opiece nad kotem:

Faza ostra (pierwsze 24-48 godzin):

• dwunastogodzinny post dla dorosłych kotów (z wyłączeniem kociąt)
• zachęcanie do picia
• dieta płynna: wywar z kurczaka bez przypraw

Dieta łagodna (dzień drugi do siódmego):

• gotowany kurczak bez skóry i kości (białko łatwostrawne)
• biały ryż ugotowany na miękko (węglowodany wiążące, wspomagające uformowanie stolca)
• gotowana dynia bez przypraw (błonnik regulujący pracę układu pokarmowego)
• małe porcje podawane co trzy, cztery godziny

Produkty bezpieczne:

• gotowane jajko (tylko białko)
• gotowana ryba bez ości,
• gotowana pierś z indyka i kurczaka
• gotowane ziemniaki bez skóry (niewielkie ilości)

Produkty zabronione:

• mleko i produkty mleczne (nietolerancja laktozy)
• tłuste mięsa i ryby
• ograniczenie karmy suchej (trudno strawna), chyba że kot odmawia innego jedzenia
• przysmaki i przekąski
• jedzenie ze stołu przeznaczone dla ludzi

Powrót do normalnej diety:

• stopniowe łączenie elementów diety z fazy łagodnej z normalną karmą przez siedem do dziesięciu dni
• obserwacja reakcji organizmu i zachowania kota
• monitorowanie konsystencji stolca

Pamiętaj, dieta dla kota z rozwolnieniem powinna składać się z łatwo przyswajalnego białka, pochodzącego z jednego źródła, bez dodatku przypraw czy konserwantów. Wysoki współczynnik strawności białka (87%) i węglowodanów ((powyżej 90%) w diecie kota cierpiącego na biegunkę zmniejsza metabolizm bakterii w jelitach i ułatwia przyswajanie składników odżywczych.

Dieta eliminacyjna stosowana jest przy podejrzeniu nietolerancji pokarmowej i nadwrażliwości na alergeny z pokarmu. Opiekun kota w tym przypadku otrzyma zalecenie od lekarza weterynarii zakupu specjalnej karmy zawierającej białka hydrolizowane lub zmiany karmy na opartą o białka i węglowodany pochodzące z nowych niż dotychczas źródeł. Taka karma może być przygotowywana przez opiekuna w domu według wskazówek specjalisty. Ważne, by jej skład był starannie zbilansowany, by uniknąć niedoborów witamin i mikroelementów w organizmie kota.

Dieta eliminacyjna powinna być przyjmowana przez kota przez osiem do dwunastu tygodni.

Leczenie farmakologiczne i interwencja weterynaryjna

Wybór preparatu leczniczego przy biegunce u kota należy do lekarza weterynarii w zależności od stwierdzonej przez niego przyczyny rozwolnienia i stanu zdrowia zwierzaka.

Farmakoterapia przy stwierdzonej obecności pasożytniczych organizmów pierwotniaczych w organizmie kota polega na podaniu leków przeciwpasożytniczych, przeciwpierwotniaczych i przeciwbakteryjnych. Należą do nich takie preparaty jak:

• fenbendazol, metronidazol, sulfadimetoksyna, toltrazuril, ponazuril, ronidazol, tylozyna, erytromycyna
• przy stwierdzonej przez specjalistę przewlekłej biegunki przy nieswoistym zapaleniu jelit (przewlekłe zapalenie przewodu pokarmowe) zaleca się podawanie prednizolonu lub budezonidu, jeśli poprzedni lek jest źle przez kota tolerowany.
• w przypadku zdiagnozowania choroby nowotworowej u kota rozważa się włączenie chlorambucylu, leku o działaniu przeciwnowotworowym i wspierającym działanie układu odpornościowego.

Leki wspierające w leczeniu przewlekłej biegunki u kota:

• kobalamina (witamina B12)
• prebiotyki stymulujące zmiany w mikroflorze jelit
• probiotyki – żywe drobnoustroje poprawiające żywotność pierwotnej flory bakteryjnej, wspierające pracę układu immunologicznego
• leki osłonowe i adsorbujące (wchłaniające) działają miejscowo w układzie pokarmowym, wzmacniając warstwę ochronną błony śluzowej i wiążąc szkodliwe toksyny i bakterie.
• preparaty modyfikujące pracę motoryczną jelit wydłużają czas przejścia treści pokarmowej w układzie pokarmowym i umożliwiają wchłanianie i utrzymanie wody w organizmie.

Przewlekła biegunka u kota – jak postępować?

W przypadku wystąpienia u kota biegunki przewlekłej (trwającej dłużej niż dwa tygodnie), niezbędną jest wizyta w klinice weterynaryjnej. Lekarz weterynarii w oparciu o wywiad z opiekunem czworonoga przeprowadzi badania i skieruje zwierzę na:

• badanie krwi
• badanie stolca
• USG
• Czynności dodatkowe, uzupełniające w leczeniu przewlekłej biegunki u kota:
• stosowanie diety eliminacyjnej (opartej o mono białko lub zmiana dotychczasowej karmy)
• przyjmowanie probiotyków
• prowadzenie dziennika symptomów
• monitorowanie wagi
• płynoterapia

Zapobieganie biegunce – praktyczne porady

Przeciwdziałanie biegunkom u kota. Podstawy działania dla opiekuna czworonoga:

1. Higiena

• regularne sprzątanie kuwety (przynajmniej raz dziennie)
• mycie kuwety w razie wystąpienia biegunki (raz na kilka dni)
• dezynfekcja misek
• izolacja innych zwierząt w domu

2. Żywienie

• zmiana rodzaju karmy powinna być wprowadzana stopniowo
• podawanie kotu karmy wysokiej jakości, przystosowanej do jego wieku i specjalnych potrzeb (kocięta, koci seniorzy, choroby towarzyszące, kotki karmiące)
• zakaz podawania kotu produktów przeznaczonych dla ludzi

3. Redukcja czynników stresu

• stała rutyna dnia codziennego – te same godziny karmienia
• wyznaczenie wygodnego dla kota miejsca odpoczynku z dala od innych zwierząt, źródeł hałasu
• suplementy uspokajające  (feromony) – w formie sprayu, tabletek, past

Kiedy należy udać się natychmiast z kotem do weterynarza?

Natychmiastowa pomoc dla kota cierpiącego na biegunkę powinna nastąpić w sytuacji, gdy:

• biegunka trwa dłużej niż czterdzieści osiem godzin
• w stolcu pojawi się krew
• biegunce towarzyszą wymioty (zwłaszcza z krwią w zawartości)
• kot odmawia picia wody i wykazuje apatię oraz osłabienie
• kocim pacjentem jest kocię lub starszy osobnik – takie zwierzęta z reguły odwadniają się szybciej

Często zadawane pytania (FAQ)

Jak wygląda biegunka u kota?

Biegunka u kota to nieuformowany stolec oddawany przez zwierzę częściej niż pięć, sześć razy dziennie. Konsystencja stolca w przypadku biegunki może przybrać formę wodnistą, o smrodliwym zapachu, czasami z zawartością śluzu lub/i krwi.

Co mogę podać kotu na biegunkę?

Pierwsza pomoc dla kota cierpiącego na biegunkę to wprowadzenie diety lekkostrawnej (gotowany, nieprzyprawiony kurczak lub indyk), odrobina rozgotowanego ryżu, probiotyki. Kotu należy zapewnić dostęp do świeżej wody, spokój i ciszę. W przypadku braku poprawy (biegunka trwająca dłużej niż czterdzieści osiem godzin) należy udać się z kotem do lekarza weterynarii.

Ile trwa biegunka u kota?

Biegunkę u kota dzielimy na:

• ostrą (przemijającą) – czas trwania krótszy niż dwa tygodnie
• uporczywą – trwającą od dwóch do trzech tygodni
• przewlekłą (nawracającą) – czas trwania dłużej niż trzy tygodnie

Skutkiem ubocznym odrobaczania kota może być biegunka. Przeważnie trwa od dwudziestu czterech do czterdziestu ośmiu godzin i nie powinna niepokoić opiekuna. Jeśli rozwolnienie u kota przedłuża się i wystąpią inne objawy, należy skontaktować się z kliniką weterynaryjną.

Czy kotu można podać węgiel na biegunkę?

Tak, węgiel aktywowany jest jednym z niewielu leków z ludzkiej apteczki, który można podać kotu cierpiącemu na biegunkę. Wskazaniem jest ostra postać biegunki. Dawkowanie węgla aktywowanego dla kota wynosi: 2,5 grama na kilogram masy ciał zwierzaka w odstępie czterech do sześciu godzin na dobę.

Jak podać kotu tabletkę na biegunkę?

Jeśli kot nie chce przyjąć tabletki, owiń go delikatnie ręcznikiem, by wystawała mu głowa. Następnie palcem wskazującym i kciukiem rozchyl szczęki zwierzaka. Wolną dłonią włóż przygotowaną wcześniej tabletkę (lub jej małą część) głęboko na tylnej części języka, by stymulować odruch połykania.

Podsumowanie

Rozwolnienie u kota może być spowodowane zjedzeniem przez czworonoga czegoś niestrawnego, skutkiem ubocznym podawania leków na odrobaczanie, czynnikami stresującymi, ale też być symptomem choroby.

Przy biegunce u kota niezmiernie ważna jest obserwacja czworonoga, jego ogólnego stanu zdrowia i ewentualnego postępu choroby. Wystąpienie objawów takich jak niechęć do picia, wymioty, gorączka czy apatia powinny być wskazaniem do pilnej wizyty u lekarza weterynarii.

Pamiętaj, że wczesne postawienie diagnozy i właściwe postępowanie z kocim pacjentem w domu to podstawa szybkiego powrotu Twojego pupila do zdrowia.