Wprowadzenie:

Brodawka na skórze psa – przyczyny, objawy i leczenie. Kiedy zmiana jest groźna?

Brodawki u psa – czego dowiesz się z tego artykułu?

Czy zauważyłeś/aś brodawkę lub narośl na skórze swojego psa? Dowiedz się, skąd pochodzą brodawki, kiedy guzek na ciele czworonoga to niegroźna zmiana, a kiedy wymaga pilnej wizyty u weterynarza.

W poniższym materiale wyjaśnimy jakie są przyczyny powstawania brodawek u psa i czemu najczęściej pojawiają się u szczeniąt i psich seniorów. Dowiesz się, jak rozpoznawać symptomy brodawczaków i nauczysz się, jakie są ich rodzaje (łagodne i te o charakterze złośliwym). Podpowiemy ponadto, kiedy konieczna jest pilna interwencja weterynaryjna, a kiedy wystarczy cierpliwie obserwować pupila. Zapraszamy!

Czym są brodawki u psa i jak powstają?

Brodawki u psa to przeważnie łagodne zmiany nowotworowe skóry lub błon śluzowych. Powstają z powodu nieprawidłowego rozrostu komórek nabłonkowych wywołanych przez wirusa brodawczaka CPV (z ang. Canine papillomavirus). Wirus wnika w niewielkie uszkodzenia skóry (ukąszenia owadów, małe ranki, rozpulchniona śluzówka), zaburza prawidłowy podział komórek i prowokuje je do szybkiego, nadmiernego podziału.

Patogen dociera do najgłębszej warstwy naskórka i wstawia w komórki swój materiał genetyczny oraz zmusza je do produkcji białek wirusowych, co narusza ich normalne funkcjonowanie.

Okres inkubacji wirusa obejmuje dwa do ośmiu tygodni od momentu zakażenia. W zależności od szczepu wirusa CPV, brodawki pojawiają się u psa w różnych miejscach (jama ustna, łapy, okolice oczu).

Jak wyglądają brodawki u czworonoga?

Brodawki u psa wyglądają jak nieregularnego kształtu małe, szare, żółte lub różowe kalafiorowate wybrzuszenia, o strukturze zwartej, grudkowatej lub frędzlowatej. Wielkość zmian: od 0,5 cm do 2 cm. Brodawki występują w konsystencji miękkiej lub lekko twardej. Lokalizacja zmian skórnych zależy od rodzaju wirusa.

Najczęściej pojawiają się one w okolicach pyska (jama ustna, dziąsła, język), wokół oczu, na łapach i uszach. Zwykle obecność brodawek u psa nie powoduje u niego bolesności.

Nietypowe formy brodawek

• brodawki odwrócone (z ang. inverted papilloma) – w przeciwieństwie do klasycznych zmian CPV, te rosną do wewnątrz, tworząc w skórze guzki z centralnym wgłębieniem
• brodawki płaskie
• pigmentowane plakiety

Gdzie najczęściej pojawiają się brodawki?

Poniżej przedstawiamy typowe lokalizacje brodawek u psa, w zależności od wieku i rodzaju szczepu wirusa:

• u młodych psów (poniżej dwóch lat) – jama ustna: wargi, dziąsła, język, podniebienie; okolice oczu: powieki, kąciki oczu; przestrzenie między palcami
• u starszych psów – skóra tułowia (pojedyncze lub rozproszone zmiany); łapy i przestrzenie między palcami; genitalia; głowa i szyja

Dlaczego pies ma brodawkę na skórze? Przyczyny i czynniki ryzyka

Główną przyczyną powstawania brodawek na skórze psa jest zakażenie wirusem CPV poprzez kontakt z chorym zwierzęciem lub przedmiotem skażonym patogenem.

Czynniki zwiększające ryzyko zakażenia wirusem CPV:

• młody wiek psa – niedojrzały układ immunologiczny czworonoga (poniżej drugiego roku życia)
• podeszły wiek – osłabiona praca układu odpornościowego
• terapia immunosupresyjna – np. po przyjmowaniu leków na alergię skórną
• przewlekłe choroby osłabiające układ odpornościowy
• uszkodzenia skóry – nawet niewielka ranka (ukąszenie owada, zadrapanie patykiem) może stworzyć wirusowi warunki do wniknięcia w głąb organizmu

Czy brodawki od psa są zaraźliwe?

Brodawki u psa nie są zaraźliwe dla ludzi czy innych niż psy zwierząt. Wirus CPV jest specyficzny wyłącznie dla psowatych i atakuje tylko te czworonogi.

Drogi transmisji wirusa pomiędzy psami:

• bezpośredni kontakt z chorym zwierzęciem – zabawa, pogryzienie, lizanie
• kontakt pośredni z przedmiotami zakażonymi wirusem – zabawki, posłania, miski, akcesoria

Ważne informacje o zaraźliwości wirusa CPV

• wirus PCV nie jest zaraźliwy dla ludzi
• chory pies nie może zarazić kota, królika czy chomika – PCV jest zaraźliwy wyłącznie dla psów
• po przebyciu choroby pies nabywa odporności na dany szczep PCV, lecz wciąż może zarazić się inną jego odmianą

Brodawki u psa – objawy i przebieg zakażenia

Poniżej przedstawiamy typowy przebieg zakażenia brodawczakiem – od momentu zarażenia, przez rozwój, aż po regresję. Wymienimy ponadto symptomy towarzyszące zakażeniu, które mogą wywoływać dyskomfort u psa.

Fazy zakażenia wirusem CPV

• faza inkubacji (2 do 8 tygodni) – brak widocznych zmian, wirus namnaża się w komórkach
• faza aktywna (4 do 8 tygodni) – pojawiają się, rosną i mnożą na skórze brodawki
• faza regresji (6 do 12 tygodni) – układ immunologiczny zwalcza wirusa, brodawki stopniowo zmniejszają się i zanikają

Symptomy towarzyszące zakażeniu

• drapanie i wylizywanie okolicy brodawki – świadczy o świądzie lub podrażnieniu
• trudności w żuciu i połykaniu jedzenia – miejsce lokalizacji brodawki w jamie ustnej
• kulawizna, utykanie – brodawki w przestrzeniach międzypalcowych
• podrażnienie oka – lokalizacja brodawki na powiece

Kiedy obserwować, a kiedy działać?

Jeśli zauważysz niewielką, pojedynczą brodawkę, a pies nie wykazuje objawów dyskomfortu, obserwuj przez dwa, trzy miesiące.

Liczne brodawki w jamie ustnej, utrudniające psu żucie i połykanie – wizyta u weterynarza w ciągu kilku dni.

Krwawiące brodawki, sączące się lub szybko rosnące są wskazaniem do natychmiastowej interwencji weterynaryjnej.

Brodawka u starszego psa – czy to powód do niepokoju?

U starszych psów mogą wystąpić zarówno brodawki wirusowe, jak i starcze, niezwiązane z zakażeniem. W tym przypadku konieczna jest pogłębiona diagnostyka, gdyż starsze zwierzęta częściej zapadają na choroby nowotworowe.

Brodawki starcze (Age-related papillomas)

• zwykle pojawiają się u psów powyżej 7 – 8 roku życia
• związane są z procesami degeneracyjnymi skóry, a nie z powodu zakażeń wirusowych
• wygląd: pojedyncze, twarde, wolno rosnące
• lokalizacja na ciele: głowa, powieki, łapy

Rasy predysponowane do brodawek starczych

• cocker spaniel
• beagle
• dog niemiecki
• kerry blue terrier

Leczenie i dostępne metody terapii

Wprawdzie większość brodawek u psa ma charakter przejściowy i samoograniczający się, to istnieją sytuacje związane z tymi zmianami skórnymi, które wymagają pomocy chirurgicznej i farmakologii.

Kiedy leczenie nie jest konieczne?

U ogólnie zdrowych psów, o silnym układzie immunologicznym, brodawki zanikają samoistnie po pewnym czasie (6 do 12 tygodni) i nie wymagają leczenia. Układ odpornościowy psa sam radzi sobie z wirusem, a po przebytej infekcji, zwierzak nabywa odporności na dany szczep.

W takich sytuacjach wystarczy obserwacja czworonoga w domu.

Wskazania do aktywnego leczenia

Sytuacje zdrowotne związane z brodawkami u psa, które wymagają interwencji weterynaryjnej:

• lokalizacja brodawek w jamie ustnej, co utrudnia żucie i połykanie karmy
• zmiana na powiece, tuż przy rogówce
• krwawienie, wysięk, owrzodzenie brodawki
• brak poprawy stanu zdrowia po trzech do pięciu miesięcy
• bolesność lub dyskomfort
• brodawki u psa o obniżonej sprawności układu odpornościowego

Metody chirurgiczne usuwania brodawek

Chirurgiczne usunięcie skalpelem:

• tradycyjna metoda, skuteczna przy pojedynczych brodawkach
• wymaga najczęściej znieczulenia miejscowego
• po usunięciu zmiany pozostaje niewielka rana, wymagająca wygojenia

Krioterapia (zamrażanie ciekłym azotem):

• polega na niszczeniu tkanki brodawki poprzez bardzo niską temperaturę
• bezpieczna, mało inwazyjna i zazwyczaj bezbolesna metoda usuwania brodawek
• może wymagać kilku sesji

Laseroterapia:

• nowoczesna, precyzyjna, chirurgiczna metoda polegająca na waporyzacji zmian skórnych za pomocą skoncentrowanej wiązki światła
• najczęściej wymaga znieczulenia miejscowego
• brak krwawienia
• szybkie gojenie
• wymaga specjalistycznego sprzętu
• wyższy koszt

Elektrokauteryzacja:

• chirurgiczna metoda usuwania zmian skórnych polegająca na wypalaniu brodawek przy użyciu prądu o wysokiej częstotliwości (200 stopni C)
• wymaga znieczulenia miejscowego lub narkozy
• zabieg bezpieczny, skuteczny i precyzyjny
• metoda skuteczna przy powierzchniowych zmianach
• brak krwawienia
• szybkie gojenie

Leczenie farmakologiczne brodawek

Inna metodą leczenie brodawek jest terapia lekami. Farmakologia jest stosowana, gdy zabieg chirurgiczny nie jest możliwy lub gdy zmian jest bardzo dużo.

Leki stosowane w leczeniu brodawek:

• azytromycyna – substancja czynna antybiotyków wykazujących pewną skuteczność przeciwwirusową
• interferon – substancja stymulująca pracę układu odpornościowego
• imiquimod – substancja stymulująca lokalne komórki odpornościowe do walki z zagrożeniem, leki w kremie
• cymetydyna – działanie immunomodulujące (stymulujące) układ immunologiczny

Autoszczepionka – metoda przy przewlekłej brodawczakowatości

• metoda stosowana w przypadku przewlekłej i trudnej do leczenia brodawczakowatości
• polega na przygotowaniu spersonalizowanej szczepionki (z próbek brodawek usuniętych ze skóry psa)
• stymulacja układu odpornościowego na konkretny szczep wirusa

Czy brodawka może być groźna? Kiedy zmiana budzi niepokój?

Większość brodawek ma charakter łagodny i samoograniczający się, lecz czasami opiekunowie mylą je z innymi zmianami skórnymi, wymagającymi odmiennego postępowania. Dlatego tak ważne jest, by nauczyć się odróżniać je od siebie.

Zmiany skórne mylone z brodawkami

Nowotwory złośliwe:

• rak płaskonabłonkowy – owrzodzona, spękana zmiana przypominająca uszkodzoną brodawkę
• guz komórek tucznych (mastocytoma) – często mylony z brodawką; może wystąpić w formie pojedynczej lub mnogiej; występuje w wielu postaciach; szybko rośnie i ulega stanom zapalnym
• czerniak (melanoma) – agresywna postać nowotworu jamy ustnej i łagodniejsza forma, jeśli pojawi się na skórze

Inne łagodne zmiany:

• torbiele skórne – okrągłe, wypełnione płynem
• tłuszczaki – miękkie, ruchome guzki
• histiocytomy – czerwone, kopulaste guzki, częste u młodych psów

Brodawki o zwiększonym ryzyku transformacji złośliwej

Poniżej przedstawiamy rodzaje brodawek, które wymagają szczególnej troski ze strony opiekuna, gdyż mogą mieć potencjał przemiany w nowotwór złośliwy.

• brodawki palców/brodawczaki palcowe (z ang. digital papillomas) – zwłaszcza te, których przyczyną jest CPV-2; mogą transformować w raka płaskonabłonkowego
• pigmentowane plakiety papillomatozy – ciemne, łuskowate zmiany
• brodawki u psów, których układ odpornościowy jest osłabiony w sposób przewlekły

Kiedy brodawka u psa wymaga pilnej wizyty u weterynarza?

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy brodawki u psa bolą?

Większość brodawczaków ma charakter łagodny i po pewnym czasie same zanikają. Zwykle również nie powodują u psa dyskomfortu, chyba, że ich lokalizacja na ciele utrudnia zwierzakowi jedzenie (brodawki jamy ustnej), widzenie (brodawki usytuowane na powiece) lub w przestrzeniach między palcami.

Brodawka u starszego psa – czy to nowotwór?

Wszelkie zmiany skórne, w tym brodawki, u starszych psów powinny skłonić opiekunów do udania się do kliniki weterynaryjnej, gdyż nowotwory złośliwe częściej są diagnozowane u psich seniorów niż u młodszych zwierząt.

Co robić w sytuacji, gdy pies ma brodawkę w pysku?

Usytuowanie brodawki w pysku psa powinno skłonić opiekuna do udania się z wizytą do kliniki weterynaryjnej, gdyż lokalizacja zmiany może utrudniać żucie i połykanie.

Podsumowanie – kluczowe wnioski o brodawkach u psa

Brodawki u psa (zmiany brodawczakowate) to zwykle łagodne wykwity skórne o charakterze samoograniczającym się (znikają samoistnie w ciągu kliku tygodni do kilku miesięcy, gdy układ odpornościowy zwalczy patogena). Przyczyną pojawienia się brodawek u psa jest zakażenie wirusem brodawczaka psiego CPV-2.

Szczególną uwagą należy objąć zmiany skórne u starszych psów, w przypadku, gdy brodawki szybko rosną, krwawią lub są zlokalizowane w miejscach utrudniających psu funkcjonowanie.

Regularna obserwacja zmian skórnych u psa, prowadzenie dokumentacji fotograficznej zmian i konsultacja u lekarza weterynarii w razie wątpliwości – to najlepszy sposób na zapewnienie psu komfortu i zdrowia.