Dysplazja naskórka u west highland white terierów (dermatoza hiperplastyczna WHWT)

Dysplazja naskórka (dermatoza hiperplastyczna) to typowa dermatoza rasowa występująca wyłącznie u west highland white terierów. Pierwsze objawy pojawiają się u młodych zwierząt poniżej 12 miesiąca życia i obejmują przetłuszczanie włosa, rumień, świąd oraz wtórną malasseziozę.

Czym jest dermatoza hiperplastyczna WHWT?

Choroba jest typową dermatozą rasową, spotykaną wyłącznie u jednej rasy psów – co znajduje swoje odzwierciedlenie w nazwie choroby.

Historia odkrycia choroby

Choroba została opisana pod koniec lat 80 ubiegłego wieku przez Scotta i Millera. Początkowo uważano, że jest to genetycznie uwarunkowana dysplazja naskórka i przypuszczano, że dziedziczenie odbywa się na drodze autosomalnej recesywnej.

Rola malasseziozy w rozwoju choroby

Zaburzenia dotyczące rogowacenia naskórka, występujące u chorych zwierząt, są czynnikiem, który prowadzi do malasseziozy i następnie do rozwoju nadwrażliwości w stosunku do jej alergenów.

Obecne rozumienie etiologii

Obecnie większość naukowców skłania się do opinii, że zaburzenia dotyczące naskórka mają charakter wtórny, a pierwotną przyczyną choroby jest rozwój reakcji nadwrażliwości w stosunku do alergenów drożdżaków z rodzaju Malassezia.

Dodatkowo wpływ ma przewlekła reakcja zapalna i ciągłe urazy spowodowane świądem.

Dowody na wtórny charakter zmian

Tezę tę wspiera fakt, że u niektórych z opisanych przypadków po zastosowaniu leczenia przeciwgrzybiczego oraz odczulania dochodziło do ustąpienia objawów klinicznych.

Wykonane badanie histopatologiczne po kilku miesiącach leczenia wykazało ustąpienie typowych (opisanych w dalszej części tekstu) objawów histopatologicznych.

Predyspozycje rasowe WHWT

WHWT są rasą, która predysponowana jest zarówno do atopowego zapalenia skóry jak i do malasseziozy co może wyjaśniać występowanie objawów choroby u tej rasy psów.

WHWT dermatoza hiperplastyczna widoczne wyłysienia rumień i zliszajowacenie w okolicach pach, szyi, klatki piersiowej.

Jakie są objawy dysplazji naskórka u WHWT?

Pierwsze objawy kliniczne choroby pojawiają się najczęściej u młodych zwierząt w wieku poniżej 12 miesiąca życia. Nie stwierdza się predylekcji płciowej.

Często objawy ujawniają się u kilku osobników z miotu.

Pierwsze objawy choroby

U chorych osobników typowe objawy to przetłuszczanie się włosa, co jest jednym z pierwszych objawów.

Objawy w pełnym stadium

Następnie pojawia się rumień świąd dotyczący twarzy, małżowin usznych kończyn i brzucha jak również przedpiersia.

Ponadto mogą być obecne w niewielkiej liczbie takie wykwity pierwotne jak grudki i krosty.

Zespół keratołojotokowy

Skóra zwierząt jest tłusta, często pokryta tłustym wysiękiem, z dużą liczbą łusek, co jest charakterystycznym objawem zespołu keratołojotokowego z przewagą komponenty gruczołowej.

Zmiany w stadium zaawansowanym

W dalszej kolejności włos wypada i pojawiają się wyłysienia, przebarwienie skóry, a następnie dochodzi do jej zliszajowacenia.

Jak rozpoznać dermatozę hiperplastyczną WHWT?

W rozpoznaniu choroby dużą rolę odgrywa to, że jest to problem o ścisłej predylekcji rasowej.

Ponieważ dotyczy często zwierząt ze sobą spokrewnionych należy zwrócić uwagę w wywiadzie na występowanie podobnych objawów u osobników spokrewnionych.

Badanie cytologiczne

Badanie cytologiczne czy to poprzez wykonanie preparatów odciskowych czy też za pomocą testu z taśmą samoprzylepną wykazują bardzo dużą liczbę drożdżaków Malassezia.

Oczywiście taka sytuacja jest bardzo powszechna również u atopowych WHWT.

Badanie histopatologiczne

Badanie histopatologiczne pozwala na stwierdzenie zmian dotyczących skóry i naskórka.

Obraz histopatologiczny

W obrazie histopatologicznym obecna jest:

• parakeratoza
• gąbczastość
• przerost naskórka
• hiperkeratoza mieszkowa
• zapalenie okołonaczyniowe i liszajowate
• egzocytoza limfocytów
• znaczny przerost gruczołów łojowych

W niektórych preparatach mogą być widoczne również drożdżaki Malassezia.

Jak leczyć dysplazję naskórka u WHWT?

W leczeniu skuteczne jest zwalczanie malasseziozy jak również miejscowe kąpiele z zastosowaniem szamponów przeciwłojotokowych.

Kąpiele lecznicze

W przypadku stosowania szamponów keratołojotokowych, kąpiel powinna być przeprowadzana 1 do 2 razy tygodniowo.

Leczenie przeciwgrzybicze ogólnoustrojowe

Odnośnie leczenia zakażeń grzybiczych można zastosować ketokonazol, enilkonazol, lub flukonazol przez co najmniej 30 dni.

Leczenie miejscowe

Pomocniczo mogą być również stosowane leczenie miejscowe z zastosowaniem szamponów przeciwgrzybiczych zawierających w swoim składzie 2% mikonazol, chlorheksydynę lub też siarczek selenu.

Antybiotykoterapia

W przypadku powikłań bakteryjnych niezbędne jest ponadto wdrożenie antybiotykoterapii.

Odczulanie w terapii

W niektórych z opisanych przypadków stosowano również odczulanie, ale ponieważ równocześnie wdrożone było leczenie przeciwgrzybicze trudno jednoznacznie stwierdzić czy poprawa wynikała z immunoterapii czy właśnie z leczenia przeciwgrzybiczego.

Terapia podtrzymująca

Po zaprzestaniu leczenia zwykle dochodzi do ponownego namnożenia się mikroorganizmów, co powoduje konieczność ciągłego podawania leków u chorych zwierząt np. co drugi dzień.

Glikokortykosteroidy we wczesnych stadiach

We wczesnych stadiach choroby niektórzy autorzy sugerują podawanie glikokortykosteroidów.

Interferon w leczeniu

W jednym z opisanych przypadków zastosowano w leczeniu interferon. Lek ten był polecany jako jedna z opcji w leczeniu atopowego zapalenia skóry.

Ponieważ w przypadku hyperplastycznej dermatozy WHWT mamy do czynienia z rozwojem nadwrażliwości w stosunku do alergenów drożdżaków M. pachydermatis lek okazał się skuteczny w zapobieganiu nawrotom choroby.

Autor:

dr hab. Marcin Szczepanik

Bibliografia:

1. Scott D.W., Miller W. H., Griffin C. E.: Veterinary Dermatology. W.B. Saunders Company Philadelphia 2001

2. Claudia S. Nett, Iris Reichler, Paula Grest, Beat Hauser Claudia E. Reusch Epidermal dysplasia and Malassezia infection in two West Highland White Terrier siblings: an inherited skin disorder or reaction to severe Malassezia infection? Veterinary Dermatology 2001, 12 , 285–290

3. Moriello K., Masom I.,Handbook of small animal dermatology Elsievier Science Ltd Oxford 1995

4. Koji Nishifuji, Seong-Jun Park, Toshiroh Iwasaki, A Case of Hyperplastic Dermatosis of the West Highland White Terrier Controlled by Recombinant Canine Interferon-.GAMMA. Therapy, Journal of Veterinary Medical Science, 10.1292/jvms.69.455, 69, 4, (455-457), (2007)

5. Hyperplastic Diseases of the Epidermis, Skin Diseases of the Dog and Cat, 10.1002/9780470752487, (136-160), (2005).

6. Tai‐An Chen, Richard E. W. Halliwell, Peter B. Hill, Failure of extracts from Malassezia pachydermatis to stimulate canine keratinocyte proliferation in vitro, Veterinary Dermatology, , 13, 6, (323-329), (2002).

7. Nishifuji K., Park SJ, Iwasaki T., Acase of hyperplastic dermatosis of the west highland white terrier cotrolled by recombinant canine interferon gamma therapy. J Vet. Med Sci 2007 69 455-457

Opisy rycin:

Ryc.1 WHWT dermatoza hiperplastyczna widoczne wyłysienia rumień i zliszajowacenie w okolicach pach, szyi, klatki piersiowej.

Ryc.2 Pies z ryciny 1 obecny rumień i zliszajowacenie na brzuchu zwierzęcia

Ryc.3 pies z ryc 1. Widoczne wyłysienia rumień i zliszajowanie w okolicach pach, widoczny ponadto tłusty wysięk.

Ryciny dzięki uprzejmości dr hab. Piotra Wilkołka